SIMPLIFYING MATTERS

x
Info career

info centre

2019 NADCHODZĄCE ZMIANY W PRAWIE – NOWA USTAWA O ODPOWIEDZIALNOŚCI PODMIOTÓW ZBIOROWYCH

2019-02-25

W dniu 11 stycznia 2019 roku, do Sejmu wpłynął Rządowy Projekt ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary.

Projekt ma w zamierzeniu zastąpić dotychczasową, nieefektywną ustawę regulującą odpowiedzialność podmiotów zbiorowych. W trakcie rządowego etapu prac legislacyjnych projekt wzbudził liczne kontrowersje pośród przedsiębiorców i przedstawicieli biznesu. Choć proces legislacyjny jest jeszcze daleki od ukończenia, Ministerstwo Sprawiedliwości wydaje się być zdeterminowane, aby jak najszybciej doprowadzić do przyjęcia projektowanej regulacji. Projektowana ustawa może w istotny sposób wpłynąć na działalność podmiotów, które do tej pory nie wdrożyły jeszcze odpowiednio szczegółowych procedur zapewniania zgodności (tzw. compliance).

Co się zmieni?

Model odpowiedzialności. Projekt uniezależnia odpowiedzialność podmiotów zbiorowych (w tym m.in. spółek kapitałowych) od wcześniejszego skazania osoby fizycznej za popełnienie czynu zabronionego. Spółka ponosi własną, indywidualną odpowiedzialność za czyny zabronione popełnione w związku z prowadzoną przez  nią działalnością, wskutek działania lub zaniechania organu lub umyślnego działania lub zaniechania członka jej organu. Ponadto, spółka może ponosić odpowiedzialność za czyny zabronione popełnione przez powiązane z nią osoby trzecie, w szczególności pracowników i osoby uprawnione do jej reprezentacji lub nadzoru, a pod pewnymi warunkami także podwykonawców spółki. Warunkiem odpowiedzialności za czyny popełnione przez powiązane osoby jest jednak to, aby czyn został popełniony w następstwie braku należytej staranności w wyborze lub nadzorze nad tymi osobami trzecimi lub takiej nieprawidłowości w organizacji działalności podmiotu zbiorowego, która ułatwiła lub umożliwiła popełnienie czynu zabronionego.

Wymagana należyta staranność. Spółka może uwolnić się od odpowiedzialności za czyny popełnione przez powiązane z nią osoby trzecie, jeśli wykaże, że jej wszystkie organy zachowały należytą staranność wymaganą w danych okolicznościach w organizacji jej działalności oraz w nadzorze nad tą działalnością.

Ochrona sygnalistów. Projekt wprowadza przepisy, których celem jest prawna ochrona sygnalistów (tzw. whistle-blowers), tj. osób, które zdecydują się zgłosić nieprawidłowości w działaniu organizacji. Odpowiednie organy spółek są zobowiązane do podjęcia czynności mających na celu wyjaśnienie ujawnionych okoliczności oraz do zapewnienia sygnalistom ochrony przed dyskryminacją oraz innymi rodzajami niesprawiedliwego traktowania.

Jaka jest górna granica ryzyka?

Projekt zakłada, że spółka może podlegać karze grzywny w wysokości do 30 mln PLN, a jeśli popełnienie czynu zabronionego nastąpiło w związku z nieprawidłowościami zgłoszonymi przez sygnalistę, które zostały następnie zignorowane przez odpowiednie organy spółki, nawet do 60 mln PLN. W określonych przypadkach projekt pozwala na orzeczenie kary rozwiązania spółki lub na zastosowanie innych mniej dotkliwych środków karnych.

W przypadku stwierdzenia, że spółka nie ponosi odpowiedzialności za popełnienie czynu zabronionego, z którego jednak osiągnęła ona znaczącą korzyść majątkową, sąd będzie mógł orzec przepadek składników lub praw majątkowych przysługujących spółce, chyba że jej organy zachowały należytą staranność w organizacji spółki i nadzorze nad jej działalnością lub chyba że z innych względów byłoby to niewspółmierne.

Jak się przygotować?

Z obecnego brzmienia projektu wynika, że podmioty inne niż mikoroprzedsiębiorcy będą w praktyce zmuszone wprowadzić kompleksowe procedury zapewniania zgodności (tzw. compliance), w celu zapobiegania ryzyku niezachowania należytej staranności lub popełnienia czynów zabronionych oraz wprowadzenia podziału obowiązków pomiędzy organami i odpowiednimi pracownikami spółek. W przypadku średnich i dużych przedsiębiorstw wymogiem stanie się powołanie osoby lub komórki organizacyjnej nadzorującej przestrzeganie przepisów i zasad regulujących działalność spółki (tzw. compliance officer). Projektowana ustawa sprzyja rozwojowi dobrych praktyk w zakresie zapewniania zgodności w przedsiębiorstwach oraz zbliża polskie ustawodawstwo do powszechnie akceptowanych międzynarodowych standardów, wynikających z takich regulacji jak na przykład brytyjska ustawa Bribery Act 2010.

Pobierz jako PDF
Powiązane kraje: Polska
Powiązane osoby: Jeremiasz Kuśmierz
 

Other publications

  • 2019-02-27 SHORT-TERM LEGAL CONSEQUENCES OF A 'NO-DEAL' BREXIT

    Judged on the current political situation in the UK, where the parliament is split between various Brexit models and apparently unable to form a political majority for one specific ‘soft’ Brexit model as well as on the announcements from the EU that the EU is not willing to renegotiate the draft Brexit deal, which was turned down by the Houses of Parliament, the likelihood of a hard Brexit has become higher than ever.

    read more
  • 2019-02-25 2019 UPCOMING LEGAL CHANGES – NEW ACT OF THE ACCOUNTABILITY OF COLLECTIVE ENTITIES

    On 11 January 2019 the Polish Government submitted to Parliament the draft Collective Entity Accountability Act, a new regulation intended to replace the prevailing ineffective act on the Accountability of Collective Entities.

    read more
  • 2018-10-03 POST-BREXIT CONTINUITY IN SWEDEN FOR UK INSURANCE INTERMEDIARIES

    On 21 June 2018 the Financial Supervisory Authority (FSA) published a report on Brexit's potential impact on the Swedish financial market.impact on the Swedish financial market.

    read more
  • 2018-09-26 ARBETSBRIST OCH OMORGANISATION

    Som en generell huvudregel har arbetsgivare i Sverige rätten att omorganisera sin verksamhet på sätt de finner lämpligt. Arbetsbrist som ett resultat av en omorganisation anses som en så kallad ”saklig grund” (ett juridiskt rekvisit) för uppsägning enligt svensk arbetsrätt.

    read more
more publications