SIMPLIFYING MATTERS

x
Info career

info centre

WSPARCIE DLA DZIAŁALNOŚCI R&D W POLSCE

2016-10-31

Zwiększenie innowacyjności polskiej gospodarki jest jednym głównych deklarowanych celów gospodarczych polskiego rządu.

Powyższy cel jest realizowany obecnie poprzez m.in. pracę nad dwiema ustawami mającymi na celu zwiększenie atrakcyjności podejmowania działalności badawczo-rozwojowej w Polsce, tj. małą ustawą o innowacyjności dotyczącą głównie zachęt podatkowych oraz dużą ustawą o innowacyjności, która zgodnie z zapowiedziami ma regulować pozostałe aspekty prowadzenia działalności innowacyjnej (m.in. ułatwienia w angażowaniu kapitału w rozwój innowacyjności).

Dotychczas, z uwagi na konieczność uchwalenia zmian w przepisach podatkowych przez końcem roku kalendarzowego, rząd przedstawił projekt małej ustawy o innowacyjności, która trafiła do sejmu 25 sierpnia 2016 r. i ma zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2017 r. Proponowane zmiany dotyczą głównie kwestii zwiększenia atrakcyjności już obowiązującej ulgi na działalność R&D. 

Obecnie obowiązująca ulga pozwala podatnikom na odliczenie od podstawy opodatkowania tzw. kosztów kwalifikowanych czyli pewnych kategorii wydatków poniesionych na działalność R&D dodatkowe (wydatki te mogą stanowić również standardowe koszty podatkowe). Działalnością R&D w rozumieniu ustaw podatkowych jest działalność twórcza obejmująca badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowana w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. Obecne regulacje przewidują następujące kategorie kosztów kwalifikowanych:

  • wynagrodzenia pracowników zaangażowanych w działalność R&D;
  • nabycie materiałów (w tym surowców) związanych z prowadzoną działalnością R&D;
  • wydatki na ekspertyzy, opinie, usługi doradcze i usługi równorzędne, a także nabycie wyników badań naukowych wykonywanych przez jednostki naukowe;
  • wydatki na odpłatne korzystanie z aparatury naukowo-badawczej;
  • odpisy amortyzacyjne od środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych wykorzystywanych do działalności R&D.

Wartość wydatków która może zostać dodatkowo odliczona od podstawy opodatkowania jest ograniczona do 30% w stosunku do wynagrodzeń i 20% w przypadku pozostałych kategorii wydatków (10% w przypadku przedsiębiorców innych niż mali i średni). Przedsiębiorcy są uprawnieni do skorzystania z ulgi w terminie trzech lat podatkowych następujących bezpośrednio po roku, w którym skorzystali lub mieli prawo skorzystać z odliczenia.

Zwiększenie atrakcyjności ulgi ma nastąpić poprzez zarówno rozszerzenie kategorii wydatków, które mogą stanowić koszty kwalifikowane jak również zwiększenie wartości kosztów kwalifikowanych, które mogą zostać odliczone. W szczególności, zgodnie z planowanymi zmianami, mikroprzedsiębiorcy, mali oraz średni przedsiębiorcy będą uprawnieni do dodatkowego odliczania od podstawy opodatkowania 50% wszystkich kosztów kwalifikowanych. Pozostali przedsiębiorcy będą uprawnieni do odliczenia 50% kosztów wynagrodzeń oraz 30% pozostałych kosztów kwalifikowanych. Rozszerzeniu, o koszty uzyskania patentu, ulegnie ustawowy katalog wydatków stanowiących koszty kwalifikowane. Jednocześnie, wydłużeniu do 6 lat (po roku poniesienia wydatku) uległa również możliwość uwzględnienia kosztów kwalifikowanych w rozliczeniach podatników. 

Nowością, adresowaną w szczególności do start-upów, jest wprowadzenie możliwości nie tylko odliczenia kosztów kwalifikowanych od podstawy opodatkowania (co wymaga wykazania dochodu przez danego przedsiębiorcę) ale również możliwości uzyskania kwoty odpowiadającej 19% kosztów kwalifikowanych. Takie prawo będzie miało zastosowanie do przedsiębiorców, którzy wykażą stratę podatkową lub dochód w kwocie niewystarczającej na pełne uwzględnienie kosztów kwalifikowanych w rozliczeniach podatkowych. Możliwość uzyskania powyżej opisanego wsparcia dotyczyć będzie przedsiębiorców w pierwszym roku prowadzenia działalności (z pewnymi wyjątkami) a mikroprzedsiębiorców, jak również małych i średnich przedsiębiorców, również w drugim roku prowadzenia działalności. Uzyskaną kwotę będzie trzeba zwrócić tylko w przypadku gdy przedsiębiorca został postawiony w stan upadłości lub likwidacji w terminie trzech lat od końca roku podatkowego w którym przedsiębiorca złożył zeznanie podatkowe wykazujące prawo do zwrotu części kosztów kwalifikowanych. 

Poza kwestiami ściśle związanymi z ulgą podatkową na działalność R&D, rząd zaproponował również przepisy mające na celu wprowadzenie neutralności podatkowej operacji wniesienia aportem do spółki kapitałowej tzw. komercjalizowanej własności intelektualnej (m.in. patenty, autorskie prawa majątkowe do programu komputerowego, know-how czy też licencje). Jest to kolejna zmiana adresowana głównie do start-upów, które często rozwijają własność intelektualną w ramach jednoosobowej działalności ich założycieli. Dotychczasowe regulacje, które mogły skutkować opodatkowaniem aportu własności intelektualnej do spółki kapitałowej, często utrudniały dalsze rozwijanie biznesu już w formie spółki kapitałowej mogącej łatwiej pozyskać zewnętrznych inwestorów. 

Poza propozycjami zmian w zakresie podatków, mała ustawa o innowacyjności zawiera regulacje adresowane do sektora szkolnictwa wyższego mające na celu m.in. ustalenie kwestii własności wyników prac badań naukowych czy też ułatwienie komercjalizacji wyników badań naukowych. 

Co zwraca uwagę w projekcie małej ustawy o innowacyjności oraz publicznych deklaracjach rządu to fakt, iż rząd skupia się na ulgach podatkowych w celu zwiększenia innowacyjności polskiej gospodarki. Praktyka państw europejskich odnoszących największe sukcesy w polu innowacji i kreowaniu technologicznych start-upów wskazuje, że ulgi podatkowe niekoniecznie są decydujące. Przykładowo, w Szwecji, europejskiej stolicy start-upów, regulacje w zakresie ulg dotyczących działalności R&D obowiązują dopiero od 2014 r. i przewidują znacznie niższe wsparcie przedsiębiorców niż chociażby ulga na działalność R&D funkcjonująca obecnie w Polsce. Szwedzkie przepisy pozwalają przedsiębiorcom na obniżenie wysokości składek na ubezpieczenie społeczne pracowników w wieku pomiędzy 25-64 lata, związanych z działalnością R&D (75% czasu pracy, nie mniej niż 15 godzin miesięcznie). Maksymalna wartość o która może nastąpić obniżenie wysokości składek na ubezpieczenie społeczne to 10% wynagrodzenia pracownika netto. 

Zgodnie z danymi OECD, na niewiele większe wsparcie ze strony systemu podatkowego mogą obecnie liczyć przedsiębiorcy z Finlandii. Po zakończeniu programu wsparcia działalności R&D poprzez możliwość podwójnego obniżenia podstawy opodatkowania o wynagrodzenia pracowników związanych z działalnością R&D (program obowiązywał w latach 2013-2014), głównym wsparciem podatkowym jest możliwość przyspieszonej amortyzacji składników majątkowych związanych z działalnością R&D, podczas gdy głównym źródłem finansowania start-upów i działalności innowacyjnej pozostają bezpośrednie dotacje.

 

Artykuł został oryginalnie opublikowany w raporcie "Innowacyjne rozwiązania skandynawskich firm w Polsce" Skandynawsko-Polskiej Izby Gospodarczej (SPCC).

Pobierz jako PDF

Powiązane kraje: Polska
Powiązane osoby: Tomasz Rysiak
Powiązane obszary praktyki: Scandynawskie inwestycje w Regionie Morza Bałtyckiego, Podatki

Other publications

  • 2018-10-03 POST-BREXIT CONTINUITY IN SWEDEN FOR UK INSURANCE INTERMEDIARIES

    On 21 June 2018 the Financial Supervisory Authority (FSA) published a report on Brexit's potential impact on the Swedish financial market.impact on the Swedish financial market.

    read more
  • 2018-09-26 ARBETSBRIST OCH OMORGANISATION

    Som en generell huvudregel har arbetsgivare i Sverige rätten att omorganisera sin verksamhet på sätt de finner lämpligt. Arbetsbrist som ett resultat av en omorganisation anses som en så kallad ”saklig grund” (ett juridiskt rekvisit) för uppsägning enligt svensk arbetsrätt.

    read more
  • 2018-09-26 REDUNDANCIES AND REORGANISATIONS

    As a general rule, an employer in Sweden has the right to reorganise its business as it sees fit. A reorganisation may have an impact on the workforce and as a result, employers may need to dismiss redundant employees.

    read more
  • 2018-09-12 INSURANCE BROKER REMUNERATION IN SWEDEN POST-IDD

    As Sweden transposes the EU Insurance Distribution Directive (IDD) 2016/97 into local law, restrictions on third-party remuneration are being introduced by the legislature.

    read more
more publications